- Bugün
-
2026 Kimya Nobeli, moleküllerin “ayna dünyasını” çözen Kagan ve Soai’ye verildi
2026 Nobel Kimya Ödülü, asimetrik organik sentezde doğrusal olmayan etkiler ve otokataliz üzerine keşifleri nedeniyle Henri B. Kagan ve Kenso Soai’ye verildi. İki bilim insanının çalışmaları, yaşamın temel özelliklerinden biri olan moleküler “el yönlülüğünün” nasıl ortaya çıkabileceğinin anlaşılmasına yeni bir kapı açtı. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 20…
-
4.000 Yıllık Tabletlerde Bir Prensesin Çiftliğine Dair Kayıtlar Çıktı
Irak Müzesi'ndeki 15 çivi yazılı tablet, Ur III döneminde Mezopotamya'da tarım, sulama, arazi ve iş gücünün nasıl yönetildiğini gösteriyor. Devamı burada: 4.000 Yıllık Tabletlerde Bir Prensesin Çiftliğine Dair Kayıtlar Çıktı Arkeofili.
-
ABD-Meksika Sınır Duvarı Çok Eski Bir Jeoglifi Yok Etti
Arizona'da ABD ile Meksika arasındaki sınır duvarı inşaatı sırasında zarar gören Las Playas jeoglifi, 6.500 ila 7.300 yıllık olabilir. Devamı burada: ABD-Meksika Sınır Duvarı Çok Eski Bir Jeoglifi Yok Etti Arkeofili.
-
İskenderiye Feneri Tasvirli Bronz Mühür Yüzük Bulundu
İskenderiye'nin Doğu Limanı'nda yürütülen su altı kazılarında, Pharos Feneri tasvirli ilk bilinen bronz mühür yüzük ele geçirildi. Devamı burada: İskenderiye Feneri Tasvirli Bronz Mühür Yüzük Bulundu Arkeofili.
- Dün
-
İnkalar Kurban Lamalarının Üzerine Koka Yaprağı Serpmiş
Peru'daki Tambo Viejo'da kurban edilen lamaların yününde bulunan koka yaprakları, İnkaların ritüellerde kokayı nasıl kullandığını gösteriyor. Devamı burada: İnkalar Kurban Lamalarının Üzerine Koka Yaprağı Serpmiş Arkeofili.
-
Fizik Nobeli, evrenin “hayalet parçacıklarını” yakalayan Francis Halzen’e verildi
2026 Nobel Fizik Ödülü, IceCube Nötrino Gözlemevi’ne belirleyici katkıları ve astrofiziksel kökenli yüksek enerjili nötrinoların keşfi nedeniyle Prof. Dr. Francis Halzen’e verildi. Nobel Komitesi, Halzen’in Güney Kutbu’nda hayata geçirilen gözlemevindeki “vizyonunu ve bilimsel liderliğini” özellikle vurguladı. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Fi…
-
Tıp Nobeli, beyni ışıkla kontrol etmeyi sağlayan optogenetik keşiflerine verildi
2026 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü, ışığa duyarlı iyon kanalları ve optogenetik alanındaki keşifleri nedeniyle Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel’e verildi. Üç bilim insanının çalışmaları, araştırmacılara canlı beyindeki belirli sinir hücrelerini ışık yardımıyla etkinleştirme veya baskılama olanağı sağladı ve sinirbilimde yeni bir araştırma alan…
-
Ekvador’da 3.000 Yıl Önce Yaşamış Adamın Yüzü Canlandırıldı
Ekvador'daki Punín yakınlarında bulunan Punin-2 kafatasından yapılan yüz canlandırması, 3.000 yıl önce yaşamış bir adamı gösteriyor. Devamı burada: Ekvador’da 3.000 Yıl Önce Yaşamış Adamın Yüzü Canlandırıldı Arkeofili.
-
Isınan Zirveler ve Çöken Buzullar Yeni Mega Tsunamilere mi Yol Açıyor?
Yakın zamanda tanık olduğumuz bu felakette, Himalayalar'ın yüksek kesimlerindeki bir buzul çöküşüyle tetiklendiği değerlendirilen devasa bir su, çamur ve moloz dalgası Nepal ile Çin sınırındaki köyleri ve hidroelektrik santrallerini yerle bir etti. Yaşanan bu ani taşkının ardından en az 1.399 kişinin…
-
Antik Mısır’da Firavunların Hizmetkârları Kurban Edilmiş
Abydos'taki kraliyet mezarlarının yakınına gömülen 46 kafatasından 18'i, I. Hanedan döneminde hizmetkârların kurban edildiğini düşündürüyor. Devamı burada: Antik Mısır’da Firavunların Hizmetkârları Kurban Edilmiş Arkeofili.
- 5 Ekim Pazartesi
-
İnsan Bedenini Geliştiren Yeni Teknolojiler Bizi Sayborglara mı Dönüştürüyor?
Bedenimizi yapay yöntemlerle doğal ve en verimli durumuna kavuşturma fikrine aslında yabancı değiliz. Numaralı gözlükler takarak görme kusurlarımızı düzeltebiliyor, işitme cihazları sayesinde duyma kayıplarını hafifletebiliyoruz. Günümüzde ise insan bedenini yalnızca onarmakla kalmayıp onu biyolojik…
-
Halkasal mRNA Hücre Fabrikalarının Protein Üretimini Altı Kata Kadar Artırabilir mi?
Günümüzde biyolojik sistemleri yeniden programlayarak onları yaşayan birer üretim tesisine dönüştürme hedefi, sentetik biyolojinin en heyecan verici alanlarından birini oluşturuyor. Ancak bu süreçte hücrelerin protein üretim mekanizmalarını yönetirken sıklıkla kritik moleküler engellerle karşılaşıyoruz.…
-
Peru’daki Mumyalar, Wari’nin Nazca’yı İşgalini Sorgulatıyor
Peru'daki Huaca del Loro'da bir Wari tapınağının yanında bulunan mumyalar, Wari'nin Nazca'yı şiddetle ele geçirdiği görüşünü sorgulatıyor. Devamı burada: Peru’daki Mumyalar, Wari’nin Nazca’yı İşgalini Sorgulatıyor Arkeofili.
-
Alışkanlık Nedir?
Günlük hayatımızda "alışkanlık" sözcüğünü oldukça rahat kullanırız. Doktorunuz günde beş porsiyon meyve ve sebze tüketerek "iyi bir alışkanlık" edinmenizi tavsiye eder, bir arkadaşınız gece uyumadan önce sosyal medyayı kontrol etme şeklindeki "kötü alışkanlığından" yakınır, belki de bir müzik öğretmeniniz…
-
Dünya'nın Manyetik Alanı Yaşlanma Hızımızı Etkiliyor Olabilir mi?
Yeni bir araştırma Dünya'nın manyetik alanının ne kadar hızlı yaşlandığımız üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olabileceğini gösteriyor. Nottingham Üniversitesi bünyesinde çalışan bilim insanlarının meyve sinekleri üzerinde yürüttüğü deneyler, gezegenimizin manyetik alanından yalıtılmanın canlıların…
-
11 Eylül Öncesinde CIA İhmalleri ve Suudi Bağlantıları Nasıl Gözden Kaçtı?
11 Eylül 2001 terör saldırılarının üzerinden geçen yıllara rağmen, modern tarihin en yıkıcı istihbarat zaaflarından birinin perde arkasını aydınlatan yeni bulgularla karşılaşmaya devam ediyoruz. Bath Üniversitesinden araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, Merkezi İstihbarat Teşkilatının (CIA)…
-
Mikenler Mezarlarını Bir Sahne Gibi Düzenliyordu
Dendra tholos mezarı üzerine yapılan yeni bir çalışma, erken Miken mezarlarının özenle düzenlenmiş görsel sahneler olduğunu gösteriyor. Devamı burada: Mikenler Mezarlarını Bir Sahne Gibi Düzenliyordu Arkeofili.
-
Yerli Amerikalıların Ataları 21.000 Yıldan Önce Gelmemiş
Antik DNA incelemesi, bugünkü yerli Amerikalıların atalarının Amerika'ya yaklaşık 21.000 yıldan daha önce ulaşmadığını gösteriyor. Devamı burada: Yerli Amerikalıların Ataları 21.000 Yıldan Önce Gelmemiş Arkeofili.
-
Amino Asitler ve Bir Kemik Minerali Magnezyum İmplantların Erimesini Kontrol Altına Alabilir mi?
Lisans tezi düzeyindeki çalışmaların hakemli bir bilimsel dergide yayımlanması akademik dünyada pek sık karşılaşılan bir durum değildir. Hele ki aynı araştırma grubuna bağlı üç ayrı lisans tezinin sadece üç ay gibi kısa bir süre içinde makaleye dönüşmesi son derece ender rastlanan bir başarıdır. İsveç'teki…
- 4 Ekim Pazar
-
Etiyopya’daki 2.800 Yıllık Saray Çok Katlıymış
Bilgisayar modelleri, Etiyopya'daki Yeha'da bulunan 2.800 yıllık sarayın duvarlarının 16 katı taşıyabilecek kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Devamı burada: Etiyopya’daki 2.800 Yıllık Saray Çok Katlıymış Arkeofili.
-
Sudan’da Kayaya Oyulmuş Figür Kuş Krallığı Hükümdarı Olabilir
Kuzey Sudan'da granit bir tepeye oyulmuş insan boyundaki figür, bir Kuş krallığı hükümdarını ve bir sınır bölgesini işaret ediyor olabilir. Devamı burada: Sudan’da Kayaya Oyulmuş Figür Kuş Krallığı Hükümdarı Olabilir Arkeofili.
- 3 Ekim Cumartesi
-
Bir ömür insanın ve değerlerin peşinde: İoanna Kuçuradi yaşamını yitirdi
Türkiye’de felsefenin ve insan hakları düşüncesinin en önemli isimlerinden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi yaşamını yitirdi. 90. yaş gününe yalnızca iki gün kala aramızdan ayrılan Kuçuradi, ardında kitapların yanı sıra kurumlar, öğrenciler ve yaklaşık 70 yıla yayılan bir düşünce hayatı bıraktı. Türkiye Felsefe Kurumu Başkanı ve Dünya Felsefe Kuruluşları Federasyon…
- 2 Ekim Cuma
-
Celal Şengör: Marmara’da son deprem riski nedir?
Herkese Bilim Teknoloji’nin bu bölümünde Prof. Dr. Celal Şengör, gazeteci Orhan Bursalı’nın sorularıyla, İstanbul’da beklenen depreme ilişkin değerlendirmelerde bulunuyor. İstanbul Kültür Üniversitesi Yeni Medya ve İletişim Bölümü öğrencilerinin katkılarıyla hazırlanan söyleşi, İstanbul Kültür Üniversitesi Tasarım Fabrikası stüdyosunda gerçekleştirildi. 🔔 B…
-
Sınır Girişleri Uluslararası İnsan Hakları Hukukundaki Ciddi Bir Boşluğu mu Ortaya Koyuyor?
Günümüzde küresel hareketliliği ve göç olgusunu hukuki açıdan incelediğimizde uluslararası düzenin temelinde yatan derin bir çelişkiyle karşılaşıyoruz. International Journal of Migration and Border Studies dergisinde yayımlanan yeni bir hukuki analiz, uluslararası insan hakları hukukunun göçmenleri…
-
Müzik Doğaçlarken Beyinlerinde Ne Oluyor?
Bilimsel araştırmalar, doğaçlama yapmanın ve yaratıcı faaliyetlerde bulunmanın beyin sağlığımız üzerinde oldukça olumlu etkileri olduğunu gösteriyor. Greater Good Science Center bünyesinde hazırlanan Science of Happiness adlı podcast serisinin bir bölümünde sunucu Shuka Kalantari, insanların müzikal…
-
HBT Kitap Kampanyası: Hediye ve Satılık
Orhan Bursalı’nın HBT’ye bağışladığı kütüphaneden yaklaşık 600 kitap, yeni abonelerin ve aboneliğini yenileyen okurların seçimine sunuluyor. Orhan Bursalı, kütüphanesinin önemli bir bölümünü HBT’ye bağışladı. Amacı, kitaplarını okurlarla buluşturmak ve çok çeşitli konuları kapsayan bu kitaplar aracılığıyla HBT’ye gelir sağlayarak destek olmak. Bu amaçla ilk…
-
YZ: Hedef belirleyen, plan yapan, karar alan ve harekete geçen bir sistem
Yapay zekada yeni eşik: Hedef belirleyen, plan yapan, karar alan ve harekete geçen bir sistem Yapay zekâ konusunda neredeyse her hafta yeni bir eşikten söz ediyoruz. Daha birkaç yıl önce ChatGPT’nin sorularımıza verdiği yanıtları hayretle izliyorduk. Ardından görüntü, müzik ve video üretmeye; bilimsel araştırmalara katılmaya, matematik problemleri çözmeye ba…
- 1 Ekim Perşembe
-
HBT Dergi 540. sayı – 2 Ekim 2026
Herkese Bilim Teknoloji 540. sayı içeriğinden örnekler: YZ yeni eşik: Pandora’nın kutusu – Erdal Musoğlu Depresyonda yaşam tarzı değişiklikleri terapi kadar etkili Osmanlı geçmişinin nesi bu çağda yaşayabilir? -1 – Doğan Kuban Başınızın arkasında bir gözünüz, önünde de bir gözünüz olsaydı ne görürdünüz? Köpekler konuşurken ünsüzlerimize ünsüzlerimize kulak k…
- 30 Eylül Çarşamba
-
Avustralya'nın Uçsuz Bucaksız Nullarbor Düzlüğü'ndeki Mağaralar Bize Başka Dünyalar Hakkında Ne Öğretebilir?
Güney Avustralya boyunca 200.000 kilometrekareden geniş bir alana yayılan uçsuz bucaksız ve düz Nullarbor Düzlüğü, Dünya'nın en büyük kireç taşı bölgelerinden birini oluşturuyor. Bu devasa kireç taşı kütlesi, yaklaşık 14 milyon yıl önce kadim ve sığ bir denizin geri çekilmesiyle meydana geldi.Bu jeolojik…
-
Mitokondrilerin Enerji Üretim Kapasitesini Bozmadan Kaplamak Mümkün mü?
Hücrelerimizin enerji ihtiyacını karşılayan mitokondriler, yaşamsal süreçlerin devamlılığı için vazgeçilmez organellerdir. İtalya'da bulunan Carlo Besta Nöroloji Enstitüsü ve Milano Politeknik Üniversitesi araştırmacıları, mitokondrileri işlevlerine zarar vermeden özel nano malzemelerle kaplamayı başardı.…
- 29 Eylül Salı
-
ORKÖYCÜ olmak…
“Onlar” hayatın akışını değiştirmek istediler. Prof. Dr. Kenan Ok’un Uygulayıcı Tanıklığında Türkiye’de Orman Köylü İlişkileri: ORKÖY kitabında (Türkiye Ormancılar Derneği yayını) Orman Köy İlişkileri Genel Müdürlüğü’nün (ORKÖY) Orman Bakanlığı içindeki çıkışlı inişli öyküsü “onların” ağzından anlatılıyor. “Onlar” ORKÖY’ün kuruluşundan itibaren orman köylüle…
- 28 Eylül Pazartesi
-
Yapay Zekâ Kasırgaların Yıkıcı Şiddetini Tahmin Etmekte Neden Zorlanıyor?
Hava durumu tahminleri son birkaç yıl içinde yapay zekâ sayesinde çarpıcı bir dönüşüm geçirdi. Küresel ölçekte geliştirilen yapay zekâ tabanlı hava durumu modelleri günümüzde dünyanın en iyi fizik temelli tahmin sistemleriyle doğrudan yarışabilecek tahminler üretebiliyor.Bu kayda değer ilerlemenin arkasında…
-
Sanayi Atıklarıyla Yaşamaya Uyum Sağlayan Bakteriler Kirli Toprakları Temizleyebilir mi?
Pittsburgh şehri de dâhil olmak üzere Apalaş Dağları ve Pas Kuşağı bölgesinde eski sanayi alanları yeni yerleşim bölgelerine, araştırma merkezlerine ve teknoloji üslerine dönüştürülüyor. Ancak bu alanların zemininde onlarca yıldır çok daha farklı bir dönüşüm yaşanıyor.Kahverengi alan olarak adlandırılan…
-
Çernobil Harabelerinde Yapılan En Sıra Dışı Bilimsel Keşifler Nelerdir?
Nisan 1986'da Çernobil Nükleer Santralinin 4 numaralı reaktöründe meydana gelen patlama, insanlık tarihinin şahit olduğu en yıkıcı nükleer felaketlerden birini tetikledi. Patlamanın ve ardından günlerce süren yangının etkisiyle atmosfere devasa miktarda radyoaktif madde saçıldı, radyoaktif kirleticiler…
-
Güneş Işığını Yapay Olarak Kısma Planları Bilim Dünyasını Neden İkiye Böldü?
Hayır, Milton Kasırgası'nı ABD Başkanı Joe Biden üretmedi. Yüksek irtifada seyreden uçakların arkasında bıraktığı buz kristallerinden oluşan yoğunlaşma izleri, hükümetlerin hava durumunu kontrol etmek ya da toplumları manipüle etmek amacıyla havaya sıktığı kimyasal püskürtme izleri değildir. Dubai'deki…
-
Uzmanlar, İngiltere'nin Altında Gizlenen Devasa Bir Yanardağ Keşfetti!
Bugün İngiltere'nin doğu kıyılarına baktığımızda oldukça sakin ve durağan bir doğa manzarasıyla karşılaşıyoruz ancak Dünya'nın derinlikleri bizlere çok daha fırtınalı bir jeolojik geçmiş anlatıyor. Bilim insanları, İngiltere'nin doğu kıyısında yerin derinliklerine gömülü vaziyette, günümüzdeki Etna…
- 27 Eylül Pazar
-
Kongo'nun Kobalt İhracatı Bildirilmeyen Uranyum İçeriyor!
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin güney bölgesi, barındırdığı zengin bakır ve diğer mineral yatakları nedeniyle Kobalt Kuşağı olarak adlandırılıyor. Bu bölge, ABD'nin 1942 ile 1947 yılları arasında yürüttüğü ve tarihteki ilk nükleer silahların üretilmesini sağlayan Manhattan Projesi için gereken uranyum…
-
Okyanus Akıntılarından Oluşan Devasa Bir Ağ Çökmenin Eşiğinde mi?
Norveç kutup araştırma gemisi Kronprins Haakon'un kaptan köşkünden dışarı baktığımızda yoğun kutup buzullarının karanlığın içinde her yöne uzandığını görüyoruz. Doğuda, ufkun hemen üzerinde beliren dar ve mor bir şerit öğle gökyüzünü boyuyor; bu, bölgede son üç aydır görülen ilk gün ışığı belirtisi…
- 25 Eylül Cuma
-
Jurassic Park'ın Dr. Alan Grant'i, Bir Nesil Paleontoloğa Nasıl İlham Verdi?
Oyuncu Sam Neill'in ani ölümü, dünya çapındaki meslektaşlarından ve hayranlarından taziye mesajlarının gelmesine neden oldu. Ancak bu haber, Neill'in Jurassic Park'taki karakteri Dr. Alan Grant'i kariyer seçimlerinde temel bir ilham kaynağı olarak gören birçok paleontologda da derin bir yankı uyandırdı.Montana…
-
Sağlık Hizmetlerinde Yapay Zeka: Tedavi Kararlarını Kim Veriyor?
Sağlık sektöründe yapay zeka araçlarının hastanelerde, kliniklerde ve muayenehanelerde giderek daha fazla kullanıldığına şahit oluyoruz. Peki tedavi kararlarını kim veriyor ve yapay zeka yanılırsa sorumluluk kime ait olacak? Bu soruları incelediğimiz bu derlemede, Science and Technology editörü Eric…
