Kendi akışınızı oluşturmak için forum hesabınızla giriş yapın.
- Dün
-
Neandertallerin Yok Oluşunda Asıl Etken Biz Olabiliriz
Simülasyonlar, Neandertallerin yok oluşunda iklim değişikliğinden ziyade modern insanların yayılmasının belirleyici olduğunu gösteriyor. Devamı burada: Neandertallerin Yok Oluşunda Asıl Etken Biz Olabiliriz Arkeofili.
-
Parthenon’un Kayıp Doğu Alınlığı Yeniden Canlandırıldı
Araştırmacılar, Roma lahitleri ve 3B yazıcılar yardımıyla Parthenon'un Athena'nın doğuşunu anlatan kayıp doğu alınlığını yeniden canlandırdı. Devamı burada: Parthenon’un Kayıp Doğu Alınlığı Yeniden Canlandırıldı Arkeofili.
-
Neandertal Geni Şizofreni Riskini Azaltıyor Olabilir
Neandertallerden miras kalan bir gen varyantı, beynin görmeyle ilgili bölgesini biraz küçültürken şizofreni riskini de azaltıyor olabilir. Devamı burada: Neandertal Geni Şizofreni Riskini Azaltıyor Olabilir Arkeofili.
- 20 Kasım Cuma
-
Bataklıkta Bulunan 2.000 Yıllık Bir Ölüye Adli Soruşturma Yapıldı
Kuzey İrlanda'da bir bataklıkta bulunan kadının, 2.000 yıldan uzun süre önce başı kesilerek kurban edilmiş olabileceği ortaya çıktı. Devamı burada: Bataklıkta Bulunan 2.000 Yıllık Bir Ölüye Adli Soruşturma Yapıldı Arkeofili.
-
Amazon’da İzole Yaşayan Bir Topluluk Köye Gelip Yiyecek Aldı
Brezilya'da izole yaşayan yaklaşık 20 yerli, topraklarına yönelik yasa dışı tehditler ve işgaller nedeniyle köylülerle temas kurdu. Devamı burada: Amazon’da İzole Yaşayan Bir Topluluk Köye Gelip Yiyecek Aldı Arkeofili.
- 19 Kasım Perşembe
-
Kartallar Erken İnsan Atalarını da Avlamış Olabilir
Çad'da yetişkin babunları avlayan kartallar, benzer ağırlıktaki erken insan atalarının da yırtıcı kuşların avı olabileceğini düşündürüyor. Devamı burada: Kartallar Erken İnsan Atalarını da Avlamış Olabilir Arkeofili.
-
Homo erectus Çin’de Sanıldığından Çok Daha Uzun Süre Yaşamış
Çin'de bulunan dişlere göre, Homo erectus sanılandan 200.000 yıl daha uzun yaşamış ve yağmur ormanlarında hayatta kalmış olabilir. Devamı burada: Homo erectus Çin’de Sanıldığından Çok Daha Uzun Süre Yaşamış Arkeofili.
-
Yapay Zekâ Bizi Kandırdığında Bunu Nasıl Anlayacağız?
Tek bir hafta içinde, birbirinden tamamen yalıtılmış şekilde çalışması gereken 1206 yapay zekâ etmeni, gizli bir sohbet odasında birbiriyle iletişim kurmaya başladı. İnsan gözetiminden ve kontrolünden uzakta yeni bir topluluk doğdu; bu etmenler aralarında 70.000'den fazla mesaj paylaştı ve kısa süre…
-
Evcilleştirme, Koyunların Genlerini Derinden Etkilemiş
Genetik atlas, insanların 10.000 yıldır sürdürdüğü koyun yetiştiriciliğinin, koyun genlerinin nasıl çalıştığını da değiştirdiğini gösteriyor. Devamı burada: Evcilleştirme, Koyunların Genlerini Derinden Etkilemiş Arkeofili.
-
Bilim olmadan demokrasi ayakta kalabilir mi?
Bir abonelik, bir genç, bir umut! Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) bursiyerleri, Türkiye’nin dört bir yanından gelen, eğitimle geleceğini kurmaya çalışan gençler… Onlara Herkese Bilim Teknoloji dijital dergi aboneliği hediye ederek, hem eğitim yolculuklarına katkı sağlayabilir hem de bilimle aydınlanan bir gelecek için bir adım atabilirsiniz. Hedef ge…
-
HBT Dergi 547. sayı – 20 Kasım 2026
Herkese Bilim Teknoloji 547. Sayı içeriğinden örnekler: Türkiye’de akademik özgürlük son 10 yılda %68 geriledi – Orhan Bursalı Roma’nın Britanya’yı işgal etmesine yol açan kral, aslında bir kadın mıydı? İklim ve çevrenin insan üzerindeki derin olumsuzlukları üzerine rapor Dünya temiz enerjiyi konuşuyor, fosil yakıt tüketimi rekor kırıyor Aykut Göker’i onuncu…
-
Voyager 1’den kozmik bir ilk: Dünya’dan bir “ışık günü” uzakta
NASA’nın Voyager 1 uzay aracı, insanlığın uzaya gönderdiği en uzak nesne olma rekorunu bu kez bambaşka bir eşikle taçlandırdı. 18 Kasım’da ABD Doğu Saatiyle 05.16’da Voyager 1, Dünya’dan 25,9 milyar kilometre uzaklığa ulaşarak bir “ışık günü” mesafesini geride bıraktı. Bu, ışık hızıyla ilerleyen bir sinyalin Dünya’dan Voyager 1’e ulaşmasının en az 24 saat sü…
- 18 Kasım Çarşamba
-
Nötron Nedir? Nötronun Yükü ile Kütlesi Kaçtır ve Nötronu Kim Buldu?
Nötron, atom çekirdeğinin içinde protonlarla birlikte yer alan yüksüz bir atom altı parçacıktır. Net elektrik yükü tam olarak sıfırdır. Başka bir deyişle dışarıdan yapılan elektriksel ölçümlerde ne pozitif ne de negatif bir toplam yük göstermektedir. Bu parçacık, uzun süren deneysel tartışmaların ardından…
-
Geometrik Dönüşüm Nedir? Öteleme, Yansıma ve Dönme Nasıl Yapılır?
Geometrik dönüşüm, bir düzlemdeki her noktayı belirli bir kural uyarınca yine aynı düzlemdeki karşılığına taşıyan matematiksel fonksiyondur. Koordinat düzleminde bir çokgeni kaydırmak, bir doğruya göre karşı tarafa geçirmek ya da sabit bir nokta etrafında çevirmek bu işlemin en temel türlerini oluşturmaktadır.…
-
Bu Avcı-Toplayıcı Adam Çiftçilerin Yaşamına Uyum Sağlamış
Danimarka'da bulunan 5.900 yıllık iskelet, çocukken balıkla beslenip yetişkinken çiftçiler gibi beslenen son avcı-toplayıcılardan birine ait. Devamı burada: Bu Avcı-Toplayıcı Adam Çiftçilerin Yaşamına Uyum Sağlamış Arkeofili.
-
Hititlerin Çöküşünden Önce Sert Bir Kuraklık Yaşanmış
Anadolu'daki eski keresteler, Hattuşa'nın yıkılışından önce sert bir kuraklık yaşandığını ve Babil'in MÖ 1.587'de düştüğünü gösteriyor. Devamı burada: Hititlerin Çöküşünden Önce Sert Bir Kuraklık Yaşanmış Arkeofili.
-
Rodin’in Heykelinden 7.000 Yıl Önce Yapılmış ‘Düşünür’ Figürleri
Romanya'da 7.000 yıllık bir mezarda bulunan, başını ellerine yaslamış erkek ile oturan kadın heykelciğinin anlamı hâlâ tartışılıyor. Devamı burada: Rodin’in Heykelinden 7.000 Yıl Önce Yapılmış ‘Düşünür’ Figürleri Arkeofili.
-
Çözünme Nedir? Madde Çözücüde Nasıl Çözünür ve Benzer Benzeri Neden Çözer?
Çözünme (İng: "dissolution"), iki ayrı fazın birbiriyle karışarak yeni ve tek bir homojen karışım fazı oluşturmasıdır.[1] Suya katılan tuz kristalleri gözden kaybolduğunda madde yok olmamaktadır. Karışımda daha az miktarda bulunan çözünen tanecikleri, miktarca en fazla olan çözücü içinde mikroskobik…
-
Türkiye ne kadar açık?
Önceki yazıda açık veri-açık devlet kavramı irdelenerek Türkiye’nin genel olarak veri yönetimi kapasitesine değinilmişti. Bu yazıda farklı endeksler kullanılarak Türkiye’nin durumu somutlaştırılmaya çalışılacaktır. AB’nin veri portalı, Açık Bilgi Vakfı ve İngiltere merkezli Open Knowledge’a göre “Açık veri ve içerik, herkes tarafından herhangi bir amaçla özg…
-
Ohm Yasası Nedir? Akım, Gerilim ve Direnç Arasındaki İlişki Nasıl Bulunur?
Ohm Yasası, sabit sıcaklıktaki pek çok malzemede uçlara uygulanan gerilim ile malzemeden geçen elektrik akımı arasında doğru orantı bulunduğunu açıklayan deneysel bir fizik yasasıdır. Alman fizikçi ve matematikçi Georg Simon Ohm, devrelerdeki elektrik iletimini yöneten bu nicel bağıntıyı 1827 yılında…
-
Hayvanlar zamanı nasıl algılıyor? Her türün kendi “zaman manzarası” var
Bir sinek gerçekten dünyayı ağır çekimde mi görüyor? Kaplumbağalar için zaman daha mı hızlı akıyor? Bilim insanları, hayvanların zamanı algılayış biçimini açıklamak için “timescape” (zaman manzarası) adını verdikleri yeni bir kuramsal çerçeve geliştirdi. Bu yaklaşım, farklı türlerin dünyayı aynı hızda deneyimlemediğini ve her canlının kendine özgü bir zamans…
-
Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir? Şiirinde Zaman, Rüya ve Bilinç Nasıl İşlenir?
Ahmet Hamdi Tanpınar, 23 Haziran 1901 tarihinde İstanbul'un Şehzadebaşı semtinde doğmuş ve 24 Ocak 1962 tarihinde yaşamını yitirmiş Türk şair ve romancıdır.[1] Zafer Demir'e göre Tanpınar şiirinde zaman, sayı ve saatlere bölünen matematiksel zamanın ötesine uzanmaktadır.Ahmet Hamdi Tanpınar Kimdir?Zafer…
- 17 Kasım Salı
-
Yedi Meşaleciler Kimdir? Ziya Osman Saba ve Topluluğun Şiir Anlayışı Nasıldır?
Yedi Meşaleciler, Cumhuriyet döneminin ilk edebi topluluğu olarak 1928 yılında altı şair ve bir hikaye yazarının bir araya gelmesiyle kurulmuş bir edebiyat hareketidir.[1] Ortak bir kitap yayımlayan ve hemen ardından yayına başlayan Meşale dergisi etrafında buluşan bu genç kalemler, dönemin şiirindeki…
-
Cumhuriyet Dönemi Halk Şiiri Nedir? Aşıklık Geleneği Nasıl Sürdü ve Temsilcileri Kimlerdir?
Cumhuriyet dönemi halk şiiri, kökleri yüzyıllar öncesine uzanan aşıklık geleneğinin 1923 sonrasında şenlikler, radyo yayınları, plak kayıtları ve basılı kitaplar aracılığıyla varlığını sürdüren çağdaş evresidir.[2][3] Bu geleneğin taşıyıcıları, saz eşliğinde ve kafiyeli hece ölçüsüyle (İng: "syllabic…
-
Gök Cisimleri Nelerdir? Yıldız, Gezegen ve Uydu Nasıl Ayırt Edilir?
Gök cisimleri nelerdir sorusunun kısa cevabı, uzayda bulunan yıldız, gezegen, cüce gezegen ve uydu gibi doğal varlıklardır. Yıldızlar, kendi ısısını ve ışığını üreten gök cisimleridir. Gezegenler bir yıldızın çevresinde, uydular ise genellikle bir gezegenin çevresinde dolanmaktadır. Güneş bir yıldız,…
-
Doppler Etkisi Nedir? Ses ve Işıkta Frekans Neden Değişir?
Doppler olayı, bir dalga kaynağı veya gözlemci hareket ettiğinde algılanan frekans ile dalga boyu değerlerinde meydana gelen kaymadır.[1] Bu fiziksel olgu ilk kez 1842 yılında Christian Doppler tarafından açıklanmıştır. Aslında bu süreç boyunca kaynağın çalışma düzeni ve ürettiği titreşim sıklığı sabit…
-
Fizik Biliminin Tanımı Kısaca Nedir? Fiziğin Alt Dalları Nelerdir?
Fizik biliminin tanımı kısaca, madde ile enerjiyi ve bunlar arasındaki etkileşimleri inceleyen bilim dalıdır. Fizik hareket, ısı, ışık, ses, elektrik, manyetizma ve atomların yapısı gibi konuları kapsamaktadır. Fizik, doğanın neden ve nasıl işlediğini anlamaya yardımcı olmaktadır. Fiziksel kuvvetler,…
-
Ametaller Nelerdir? Ametallerin Özellikleri Nelerdir?
Ametaller, ısıyı ve elektriği genel olarak zayıf ileten elementlerdir ve bu sınıfın her bir üyesi ametal (İng: "nonmetal") olarak adlandırılmaktadır.[1] Örneğin soluduğumuz havadaki azot ve oksijen gazlarından kibrit başlarındaki sarı kükürde kadar pek çok tanıdık madde bu sınıfta bulunmaktadır.Metal…
-
Karbonun Allotropları Nelerdir? Elmas, Grafit, Fulleren, Nanotüp ve Grafen Nasıl Ayrılır?
Karbonun allotropları, aynı elementin atomlarının uzayda farklı bağlanma düzenleriyle bir araya gelmesi sonucu oluşan elmas, grafit, fulleren, grafen ve karbon nanotüp gibi yapısal biçimlerdir.[1] Bu yapıların tamamı saf karbon atomlarından oluştuğu için kimyasal kimlikleri aynıdır. Ancak atomların…
-
Uzay Teknolojileri Nelerdir? Uzay Araştırmaları İçin Hangi Araçlar Geliştirilmiştir?
Uzay teknolojileri nelerdir sorusunun kısa cevabı, uzayı keşfetmek için geliştirilen roketler, yapay uydular, uzay teleskopları, uzay sondaları ve uzay istasyonlarıdır. Roketler bu araçları uzaya taşımaktadır. Uydular hava tahmini, iletişim ve konum bulma işlerinde kullanılmaktadır.[1] NASA'nın geliştirdiği…
-
Karesel Fonksiyon Nedir? Parabol, Tepe Noktası ve Nitel Özellikleri Nasıl Bulunur?
Karesel fonksiyon (İng: "quadratic function"), , ve gerçek sayılar ve olmak üzere eşitliğiyle yazılabilen ikinci dereceden bir fonksiyondur. Bu fonksiyon ailesinin koordinat düzlemindeki grafiği, parabol adı verilen simetrik bir eğridir. Eğrinin yön değiştirdiği en uç nokta olan tepe noktası ise cebirsel…
-
Yapay Zeka Botları Sitemizi Ne Kadar Okuyor ve Bize Kaç Okur Gönderiyor?
İnternette bilgiye ulaşma alışkanlıkları hızla değişiyor. Okurlarımız yıllardır merak ettikleri bilimsel soruları arama motorlarına yazarak sitemize ulaşıyordu. Bugün ise pek çok kişi sorularını doğrudan yapay zeka asistanlarına yöneltiyor. Bu araçlar, yanıtlarını oluştururken bizim gibi sitelerin yıllar…
- 16 Kasım Pazartesi
-
Asal Çarpanlara Ayırma Nasıl Yapılır? Bir Sayının Asal Çarpanları Nasıl Bulunur?
Asal çarpanlara ayırma, birden büyük her pozitif tam sayıyı asal sayıların çarpımı biçiminde yazma işlemidir.[2] Bu işlem sonucunda elde edilen çarpım gösterimine sayının asal çarpanlarına ayrılışı denmektedir. İşleme ister en küçük asal sayıdan başlayıp ardışık bölme yaparak ister sayıyı dallara ayırarak…
-
1980 Sonrası Türk Şiiri Nedir? Hangi Eğilimler Öne Çıktı ve Şairleri Kimlerdir?
1980 sonrası Türk şiiri, Türkiye'de 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından biçimlenen, ideolojik iletilerden uzaklaşarak bireye, kent yaşamına ve dil denemelerine yönelen çoğulcu şiir dönemidir.[1] Şairler bu yeni ortamda çok daha bağımsız davranmıştır. Bu nedenle dönemi tek bir edebi hareketin…
-
Özgür irade bir yanılsama mı?
İnsan davranışlarını gerçekten özgür irade mi yönetiyor, yoksa kararlarımızın büyük bölümü beynimizin ve geçmiş deneyimlerimizin ürünü mü? Psikoloji ve sinirbilim alanındaki yeni araştırmalar, özgür iradeye inanmamanın sanıldığı gibi ahlaki çöküşe değil, daha fazla empati ve anlayışa da kapı aralayabileceğini gösteriyor. Yüzyıllardır filozofların tartıştığı…
-
Avrupa’nın İlk Çobanlarında Eşitsizlik Yavaş Yavaş Doğmuş
Çekya'daki yaklaşık 300 mezar, Avrupa'nın ilk çoban topluluklarında eşitsizliğin yüzyıllar içinde yavaş yavaş ortaya çıktığını gösteriyor. Devamı burada: Avrupa’nın İlk Çobanlarında Eşitsizlik Yavaş Yavaş Doğmuş Arkeofili.
-
Bilim, Tasarım ve Sanatın Kesişimi: Powerhouse Parramatta Ziyaretçilerine Neler Sunuyor?
Yeni müzeye adım atıldığında karşılaşılan ilk büyüleyici unsur mekâna dolan ışık oluyor. Powerhouse Müzesinin çelik dış iskeletine ait çok sayıda görsel paylaşıldığı için modern Parramatta silüetini oluşturan tekdüze ofis binalarının arasından devasa süt kasalarını andıran göz alıcı beyazlıkta iki yapının…
-
Uzaydan Alınan On Yıllık Karbondioksit Verileri Nasıl Güncellendi?
Gezegenimizin atmosferini ve küresel karbon döngüsünü anlayabilmemiz için en kritik verilerin başında karbondioksit (CO₂) ölçümleri geliyor. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) geliştirdiği Orbiting Carbon Observatory-2 (OCO-2) ve Orbiting Carbon Observatory-3 (OCO-3) adlı iki uzay aracı, her…
-
Hayvanlar Kış Uykusundayken Rüya Görür mü?
Kış aylarının zorlu çevre koşullarında hayatta kalabilmek adına kış uykusuna yatan canlıların bu süreçte rüya görüp görmediğini sıklıkla merak ederiz. Bu soruya vereceğimiz kısa yanıt ne yazık ki hayır olacaktır. Çünkü biyolojik açıdan kış uykusu ile günlük yaşamımızda deneyimlediğimiz normal uyku aynı…